Discourses From the East
বনজিৎ শৰ্মা
অসমীয়া সংগীতৰ ইতিহাসত কিছুমান শিল্পীৰ আগমন কেৱল নতুন এজন শিল্পীৰ আগমন নহয়; ই এক নতুন সময়ৰ আৰম্ভণি। জুবিন গাৰ্গ তেনে এজন শিল্পী, যিয়ে অসমীয়া সংগীতক নতুন সুৰ, নতুন সংগীত-চিন্তা আৰু নতুন প্ৰজন্মৰ সৈতে এক শক্তিশালী সংযোগ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁক কেৱল এজন গায়ক, সংগীতজ্ঞ বা চলচ্চিত্ৰ-নিৰ্মাতা হিচাপে চালে তেওঁৰ ব্যক্তিত্বৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আমাৰ দৃষ্টিৰ আঁৰত ৰৈ যায়। তেওঁৰ সৃষ্টিৰ মাজত আছিল সমাজৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতা, মানুহৰ প্ৰতি মমতা, নিজৰ মাটি আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতি গভীৰ টান আৰু একে সময়তে বিশ্বৰ সৈতে সংযোগ স্থাপনৰ আকাংক্ষা। তেওঁৰ চিন্তাৰ মাজত যেন এক বিশেষ সমন্বয় আছিল—নিজৰ শিপাত দৃঢ়ভাৱে থিয় হৈ পৃথিৱীখনক মুকলি মনেৰে চোৱাৰ সমন্বয়।
জুবিন গাৰ্গ আছিল এটা সাধাৰণ পৰিয়ালৰ সন্তান। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল যোৰহাটত। অৱশ্যে পিতৃৰ কৰ্মসূত্ৰে শৈশৱ আৰু কৈশোৰৰ বহু সময় অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত কটোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ মানুহ, সমাজ, সংস্কৃতি আৰু পৰিৱেশৰ সৈতে সৰুৰে পৰাই পৰিচিত হোৱাৰ এই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ মনোজগতকো সমৃদ্ধ কৰিছিল বুলি অনুভৱ কৰিব পাৰি। অসমৰ বিভিন্ন সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ ফলত তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী অধিক মুক্ত, উদাৰ আৰু বৈচিত্ৰ্য গ্ৰহণক্ষম হৈ উঠিছিল। তেওঁ কেৱল সংগীতৰ প্ৰতিহে আগ্ৰহী নাছিল; বিভিন্ন বিষয়ৰ কিতাপ-পত্ৰ পঢ়াৰ প্ৰতিও তেওঁৰ আগ্ৰহ আছিল। এই পঢ়া-শুনাৰ অভ্যাসে তেওঁৰ চিন্তাৰ পৰিসৰ বহল কৰাত সহায় কৰিছিল। সেইবাবেই পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ ব্যক্তিত্ব কেৱল এজন গায়ক বা সংগীতজ্ঞৰ পৰিচয়ত আবদ্ধ হৈ নাথাকিল। সাহিত্য, সমাজ, ৰাজনীতি, সংস্কৃতি, চলচ্চিত্ৰ, প্ৰকৃতি আৰু মানুহৰ জীৱন—বিভিন্ন বিষয়ৰ প্ৰতি তেওঁৰ কৌতূহল আৰু আগ্ৰহে তেওঁৰ ব্যক্তিত্বক কৰি তুলিছিল বহুমুখী আৰু স্বতন্ত্ৰ।
জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰথম এলবাম ‘অনামিকা’ৰ সময়ছোৱাতেই অসমীয়া সংগীতত এক নতুন ধৰণৰ পৰিৱৰ্তন অনুভৱ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। অসমীয়া লোকসংগীত আৰু পৰম্পৰাগত সুৰৰ সৈতে আধুনিক Western musical arrangement, rhythm আৰু instrumentation-ৰ এক অভিনৱ সংমিশ্ৰণ তেওঁৰ সংগীতত দেখা গৈছিল। এফালে আছিল অসমৰ মাটিৰ গোন্ধ, লোকসংগীতৰ আত্মা আৰু অসমীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয়; আনফালে আছিল আধুনিক সংগীতৰ স্পন্দন। এই দুয়োটাক একেলগে লৈ জুবিনে এনে এক সংগীতৰ ধাৰা আগবঢ়াইছিল, যিটো সেই সময়ৰ বহু যুৱকৰ বাবে আছিল এক নতুন অভিজ্ঞতা। তেওঁ পশ্চিমীয়া সংগীতক কেৱল অনুকৰণ কৰা নাছিল; আধুনিক সংগীতৰ বিভিন্ন উপাদানক অসমীয়া সুৰ আৰু নিজৰ সাংস্কৃতিক শিপাৰ সৈতে মিলাই এক স্বকীয় fusion sound গঢ়ি তুলিছিল। ফলত তেওঁৰ সংগীত একে সময়তে আধুনিকো আছিল আৰু গভীৰভাৱে অসমীয়াও আছিল। এই নতুন সংগীত-ধাৰাই অসমীয়া যুৱসমাজৰ সংগীতৰ ৰুচিতো পৰিৱৰ্তন আনিছিল। তেওঁ দেখুৱাই দিলে যে নিজৰ ভাষা আৰু পৰম্পৰাগত সংগীতক আধুনিক beat, guitar, keyboard, drum আৰু contemporary arrangement-ৰ সৈতে মিলাইও শক্তিশালী আৰু জনপ্ৰিয় সংগীত সৃষ্টি কৰিব পাৰি। সেই অৰ্থত ‘অনামিকা’ কেৱল এটা এলবাম নাছিল; ই অসমীয়া আধুনিক সংগীতৰ এক নতুন অধ্যায়ৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল।
জুবিন গাৰ্গৰ ব্যক্তিত্বৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল তেওঁৰ মানৱতাবাদী আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ মনোভাৱ। সকলো ধৰ্মৰ মানুহৰ প্ৰতি তেওঁৰ সন্মান আছিল। ধৰ্ম, জাতি বা পৰিচয়ৰ ভিন্নতাই মানুহৰ মাজত বিভাজন সৃষ্টি নকৰি পাৰস্পৰিক সন্মান, সহমৰ্মিতা আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰিব লাগে—এই মানসিকতা তেওঁৰ চিন্তা আৰু আচৰণত বিভিন্ন সময়ত প্ৰতিফলিত হৈছিল। তেওঁ জাত-পাত, উচ্চ-নীচ আৰু বৈষম্যমূলক চিন্তাধাৰাৰ পৰা আঁতৰি মানুহক প্ৰথমে মানুহ হিচাপেই চোৱাৰ এক মানসিকতা আগবঢ়াইছিল। সমাজত সকলো মানুহে সন্মান আৰু সুযোগ লাভ কৰিব লাগে—এই আকাংক্ষা তেওঁৰ সমাজমুখী চিন্তাৰ অন্যতম অংশ আছিল। কিন্তু জুবিন গাৰ্গক কেৱল মানুহৰ সমতাৰ কথা কোৱাৰ বাবে কমিউনিষ্ট বুলি অভিহিত কৰাটো যথাযথ নহয়। সমতা, সামাজিক ন্যায় বা শোষিত-পিছপৰা মানুহৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা কোনো এটা ৰাজনৈতিক মতবাদৰ একচেটিয়া বৈশিষ্ট্য নহয়। তেওঁৰ সমাজমুখী চিন্তাক অধিক সঠিকভাৱে এজন মানৱতাবাদী, ধৰ্মনিৰপেক্ষ, সমতাবাদী আৰু সমাজসচেতন শিল্পীৰ দৃষ্টিভংগী হিচাপে বুজিব পাৰি। তেওঁ আধুনিক আছিল, কিন্তু নিজৰ শিপাৰ পৰা বিচ্ছিন্ন নাছিল; সমাজমুখী আছিল, কিন্তু কোনো এটা ৰাজনৈতিক মতবাদৰ সীমাৰ ভিতৰত নিজকে আবদ্ধ কৰা শিল্পী নাছিল।
জুবিনৰ মানৱতাবাদ কেৱল গীত বা বক্তব্যৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাছিল। মানুহৰ বিপদৰ সময়ত মানুহৰ কাষত থিয় দিয়াটোও তেওঁৰ ব্যক্তিত্বৰ এক উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল। বিশেষকৈ অসমৰ বানপানীৰ সময়ত তেওঁৰ এই মানৱীয় ৰূপ বহুতে দেখিবলৈ পাইছিল। কলাগুৰু ফাউণ্ডেচনৰ বেনাৰত বানপানী-পীড়িত লোকৰ বাবে দান-বৰঙণি সংগ্ৰহ আৰু সাহায্য আগবঢ়োৱাৰ কামতো তেওঁ জড়িত আছিল। বানপানীয়ে ঘৰ-বাৰী, জীৱিকা আৰু সম্পত্তি হেৰুৱাই পেলোৱা মানুহৰ কাষত থিয় দি তেওঁ যেন দেখুৱাইছিল—এজন শিল্পীৰ সামাজিক দায়বদ্ধতা কেৱল মঞ্চত গান গোৱাতে শেষ নহয়। তেওঁৰ মমতা কেৱল মানুহৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাছিল। জুবিন আছিল প্ৰকৃতিপ্ৰেমী আৰু জীৱ-জন্তুৰ প্ৰতি সংবেদনশীল ব্যক্তি। কুকুৰ, মেকুৰী, বান্দৰ, বগলী আৰু বিভিন্ন চৰাই-চিৰিকটিৰ প্ৰতি তেওঁৰ মৰমৰ কথাও বহু সময়ত উল্লেখ কৰা হৈছে। অসমৰ বনাঞ্চল ধ্বংস, deforestation আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিও তেওঁৰ সচেতনতা আছিল। অসমৰ সেউজীয়া পৰিৱেশ, বনাঞ্চল আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদ ৰক্ষা কৰাটো যে সমাজৰ সামূহিক দায়িত্ব—এই উপলব্ধি তেওঁৰ প্ৰকৃতিপ্ৰেমী চিন্তাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। সেই অৰ্থত জুবিনৰ মানৱতাবাদৰ পৰিসৰ কেৱল মানুহৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাছিল; মানুহ, জীৱ-জন্তু, চৰাই-চিৰিকটি আৰু প্ৰকৃতি—সকলোকে লৈ এক বহল আৰু সংবেদনশীল জীৱনদৰ্শন তেওঁৰ ব্যক্তিত্বত দেখা যায়।
জুবিন গাৰ্গৰ সামাজিক সংবেদনশীলতাক বুজিবলৈ ১৯৯০ৰ দশকৰ অসমৰ অশান্ত আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে অস্থিৰ সময়ছোৱাও গুৰুত্বপূৰ্ণ। সেই সময়ৰ হিংসা, অনিশ্চয়তা, সংঘাত আৰু সাধাৰণ মানুহৰ জীৱনত পৰা প্ৰভাৱৰ প্ৰতি তেওঁ সংবেদনশীল আছিল। তেওঁৰ আৰম্ভণিৰ সৃষ্টিসমূহৰ কিছুমানত সেই সময়ৰ সামাজিক পৰিৱেশ, যুৱসমাজৰ অস্থিৰতা আৰু অসমৰ মানুহৰ অন্তৰ্জগতৰ যন্ত্ৰণাৰ প্ৰতিফলন অনুভৱ কৰিব পাৰি। ‘মুক্তি’, ‘শিশু’ আদি গীত আৰু সেই সময়ৰ সৃষ্টিসমূহৰ মাজেৰে তেওঁৰ সামাজিক উদ্বেগ আৰু মানুহৰ প্ৰতি থকা দায়বদ্ধতাৰ আভাস পোৱা যায়। অসমৰ অশান্ত পৰিস্থিতিৰ মাজত জুবিনে হিংসাৰ পৰিৱৰ্তে শান্তি, সংলাপ আৰু মূলসুঁতিলৈ ঘূৰি অহাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ কথা বিভিন্ন সময়ত প্ৰকাশ কৰিছিল। ULFA আৰু অন্যান্য উগ্ৰপন্থী সংগঠনৰ সৈতে জড়িত যুৱকসকলকো হিংসাৰ পথ এৰি মূলসুঁতিলৈ উভতি আহি অসমৰ শান্তি আৰু ভৱিষ্যতৰ বাবে কাম কৰাৰ আহ্বান জনোৱাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ কণ্ঠ শুনা গৈছিল। ইয়াত তেওঁৰ চিন্তাধাৰাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ প্ৰকাশ পায়—তেওঁ সংঘাতক কেৱল “আমাৰ” আৰু “তেওঁলোকৰ” বুলি ভাগ কৰি চাব বিচৰা নাছিল; সংঘাতৰ আঁৰত থকা মানুহজনক বুজিবলৈ চেষ্টা কৰা আৰু অসমৰ ভৱিষ্যতৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ সমাধান বিচৰাই যেন আছিল তেওঁৰ অধিক আকাংক্ষিত পথ।
জুবিন গাৰ্গ কেৱল সংগীতৰ জগততে ভিন্ন চিন্তাধাৰাৰ মানুহ নাছিল; তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰসমূহেও তেওঁৰ সামাজিক আৰু সৃষ্টিশীল দৃষ্টিভংগীৰ আন এক পৰিচয় বহন কৰে। ‘দীনবন্ধু’, ‘মন যায়’, ‘মিছন চায়না’, ‘কাঞ্চনজংঘা’ আদি চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে তেওঁ সমাজ, মানুহৰ সম্পৰ্ক, সংঘাত, পৰিচয়, জীৱনৰ বাস্তৱতা আৰু অসমৰ সামাজিক পৰিৱেশৰ বিভিন্ন দিশক ভিন্ন ৰূপত উপস্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। গানৰ মাজেৰে যি কথা তেওঁ অনুভৱৰ ভাষাত কৈছিল, চলচ্চিত্ৰৰ মাজেৰে সেই কথাবোৰক চৰিত্ৰ, কাহিনী আৰু দৃশ্যৰ ভাষাত প্ৰকাশ কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগক নতুন প্ৰজন্মৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা আৰু ইয়াৰ বাবে নতুন দৰ্শক সৃষ্টি কৰাত তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তা আৰু সৃষ্টিশীল শক্তিৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। বিশেষকৈ ‘মিছন চায়না’ আৰু ‘কাঞ্চনজংঘা’ৰ দৰে ছবিয়ে অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত বৃহৎ পৰিসৰৰ কাহিনী, আধুনিক প্ৰযুক্তি, একচন, মনোৰঞ্জন আৰু সমসাময়িক কাহিনী কোৱাৰ ধৰণৰ সম্ভাৱনাক নতুনকৈ উন্মোচন কৰিছিল। সংগীতত যিদৰে জুবিনে নতুন fusion আনিছিল, চলচ্চিত্ৰতো তেওঁ অসমীয়া কাহিনীক নতুন পৰিসৰ আৰু নতুন প্ৰজন্মৰ দৃষ্টিভংগীৰে উপস্থাপন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল।
জুবিন গাৰ্গৰ চিন্তাৰ আন এটা শক্তিশালী দিশ আছিল অসমীয়া জাতিসত্তা, ভাষা, সংস্কৃতি আৰু স্বকীয়তাৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ টান। অসমে নিজৰ স্বকীয়তা বজাই ৰাখি আগবাঢ়ক—এই আকাংক্ষা তেওঁৰ বিভিন্ন ৰাজহুৱা বক্তব্য আৰু সামাজিক ভূমিকাত প্ৰকাশ পাইছিল। নাগৰিকত্ব সংশোধনী বিধেয়ক বা CAB আৰু পিছত CAAক কেন্দ্ৰ কৰি অসমৰ আন্দোলনৰ সময়তো তেওঁ অসম আৰু অসমীয়াৰ অধিকাৰ আৰু স্বকীয়তাৰ প্ৰশ্নত শক্তিশালীভাৱে মাত মাতিছিল। কিন্তু তেওঁৰ অসমপ্ৰেমক সংকীৰ্ণ জাতীয়তাবাদ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰাটো উচিত নহয়। নিজৰ জাতি আৰু সংস্কৃতিক ভালপোৱা আৰু আন জাতি-জনগোষ্ঠীক অসন্মান কৰা—এই দুটা একে কথা নহয়। জুবিনে নিজৰ পৰিচয়ক ভাল পাইছিল, কিন্তু আনৰ পৰিচয়ৰ প্ৰতি সন্মানৰ কথাও একে সময়তে ধৰি ৰাখিছিল। ভাৰতৰ বিভিন্ন জাতি, ভাষা আৰু জনগোষ্ঠীৰ প্ৰতি সন্মান তেওঁৰ চিন্তাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল।
জুবিন গাৰ্গৰ ৰাজনৈতিক অৱস্থানক কোনো এটা দলৰ সীমাৰ ভিতৰত আবদ্ধ কৰি চোৱাটো তেওঁৰ ব্যক্তিত্বক সৰু কৰি চোৱা হ’ব। তেওঁ কোনো এটা ৰাজনৈতিক দলৰ প্ৰতি অন্ধ আনুগত্য দেখুওৱাৰ সলনি অসমৰ স্বাৰ্থত কাম কৰাৰ বাবে ৰাজনৈতিক শক্তিসমূহক প্ৰশ্ন কৰা আৰু চাপ সৃষ্টি কৰাৰ পথ অধিক গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি ক’ব পাৰি। ক্ষমতাত থকা দল হওক বা বিৰোধী দল—মূল প্ৰশ্নটো যেন আছিল, “অসম আৰু অসমীয়াৰ বাবে তোমালোকে কি কৰি আছা?” ৰাজনৈতিক দুৰ্নীতি, ক্ষমতাৰ অপব্যৱহাৰ আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিপৰীতে যোৱা কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতিও তেওঁৰ অসন্তুষ্টি বিভিন্ন সময়ত প্ৰকাশ পাইছিল। এই কাৰণেই তেওঁৰ ৰাজনীতি দলকেন্দ্ৰিকতাতকৈ বিষয়কেন্দ্ৰিক আছিল বুলি ক’ব পাৰি। তেওঁ কোনো এটা দলৰ স্থায়ী মুখপাত্ৰ হোৱাৰ সলনি ৰাজনৈতিক নেতৃত্বক অসমৰ মানুহৰ বাবে কাম কৰাৰ দাবী জনাইছিল। স্বাধীনভাৱে ভাবাৰ স্বাধীনতা, প্ৰশ্ন কৰাৰ সাহস আৰু মানুহক মানুহ হিচাপে চোৱাৰ মানসিকতা—এইবোৰ তেওঁৰ ৰাজহুৱা ব্যক্তিত্বৰ উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য আছিল।
জুবিনৰ চিন্তাৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল তেওঁৰ বিশ্বজনীন দৃষ্টিভংগী। তেওঁ অসমীয়া যুৱসমাজক কেৱল নিজৰ ভাষা-সংস্কৃতিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ হৈ থাকিবলৈ উৎসাহিত কৰা নাছিল। ইংৰাজী ভাষা শিকাৰ প্ৰতিও তেওঁ উৎসাহ দিছিল, যাতে অসমীয়া যুৱক-যুৱতীয়ে পৃথিৱীৰ বিশাল জ্ঞানৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিব পাৰে। ইয়াত এক গভীৰ বাৰ্তা আছে—ইংৰাজী শিকাৰ অৰ্থ নিজৰ ভাষা পাহৰি যোৱা নহয়। বৰং নিজৰ মাতৃভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ শিপা শক্তিশালী কৰি ৰাখিও ইংৰাজীৰ জৰিয়তে বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি, সাহিত্য, শিক্ষা আৰু পৃথিৱীৰ বিভিন্ন জ্ঞান আহৰণ কৰিব পাৰি। অৰ্থাৎ, শিপা অসমত থাকক, কিন্তু দৃষ্টি হওক সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ ফালে। আজিৰ বিশ্বায়নৰ সময়ত এই দৃষ্টিভংগী বিশেষভাৱে প্ৰাসংগিক। নিজৰ ভাষা, সংস্কৃতি আৰু পৰিচয়ৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ থাকিও বিশ্বৰ জ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু সুযোগৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰাটোৱেই হ’ব পাৰে নতুন প্ৰজন্মৰ আগবাঢ়ি যোৱাৰ এক শক্তিশালী পথ।
জুবিন গাৰ্গৰ সংগীত আৰু তেওঁৰ চিন্তাধাৰাৰ মাজত এক আশ্চৰ্য মিল দেখা যায়। তেওঁৰ সংগীতত যেনেকৈ অসমীয়া লোকসুৰ আৰু পাশ্চাত্য সংগীত মিলি এক নতুন সুৰৰ জন্ম দিছিল, তেনেকৈ তেওঁৰ চিন্তাতো অসমীয়া স্বকীয়তা আৰু বিশ্বজনীনতা একেলগে স্থান পাইছিল। চলচ্চিত্ৰত তেওঁ সমাজ আৰু মানুহৰ সংবেদনশীল বিষয়ক নতুন দৃষ্টিৰে চাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। সংগীত, চলচ্চিত্ৰ, সামাজিক চিন্তা আৰু ৰাজহুৱা জীৱন—সকলো ক্ষেত্ৰতে তেওঁৰ সৃষ্টিশীল যাত্ৰাৰ মাজত এটা সাধাৰণ বাৰ্তা বিচাৰি পোৱা যায়—নিজৰ শিপাক পাহৰি নহয়, নিজৰ শিপাৰ ওপৰত থিয় হৈ আগবাঢ়িব লাগে। নিজৰ পৰিচয়ক ভালপোৱা, কিন্তু আনৰ পৰিচয়ক সন্মান কৰা; নিজৰ ভাষাক আঁকোৱালি ধৰা, কিন্তু পৃথিৱীৰ জ্ঞানৰ দুৱাৰ বন্ধ নকৰা; অসমৰ অধিকাৰৰ বাবে মাত মতা, কিন্তু ঘৃণাৰ ৰাজনীতি নকৰা; ৰাজনৈতিক দলক অন্ধভাৱে অনুসৰণ নকৰি প্ৰতিটো দলক অসমৰ বাবে কাম কৰিবলৈ প্ৰশ্ন কৰা; আধুনিক হোৱা, কিন্তু নিজৰ শিপা পাহৰি নোযোৱা; শান্তিৰ পক্ষত থিয় হোৱা, কিন্তু অন্যায়, দুৰ্নীতি আৰু বৈষম্যৰ প্ৰতি নীৰৱ নোহোৱা; মানুহক ভালপোৱা আৰু মানুহৰ লগতে জীৱ-জন্তু আৰু প্ৰকৃতিকো ভালপোৱা—এইবোৰ তেওঁৰ চিন্তাৰ বহল পৰিসৰৰ সৈতে মিল খায়।
সেইবাবেই জুবিন গাৰ্গ কেৱল অসমৰ এজন জনপ্ৰিয় শিল্পী নাছিল। তেওঁ আছিল অসমীয়া আত্মপৰিচয় আৰু বিশ্বজনীন চিন্তাৰ মাজত এখন সেতু। তেওঁ অসমক ভাল পাইছিল, কিন্তু পৃথিৱীখনক সৰু কৰি অসমক ভাল পোৱা নাছিল। তেওঁ বিচাৰিছিল—অসমীয়া মানুহে নিজৰ ভাষা, সংস্কৃতি আৰু পৰিচয়ক লৈ গৌৰৱ কৰক; একে সময়তে শিক্ষা, ইংৰাজী ভাষা আৰু বিশ্বৰ জ্ঞান আহৰণ কৰি পৃথিৱীৰ সৈতে সমানে আগবাঢ়ক। হয়তো জুবিন গাৰ্গৰ চিন্তাধাৰাৰ আটাইতকৈ সুন্দৰ ব্যাখ্যা এয়াই—“নিজৰ মাটিত শিপা থাকক, কিন্তু দৃষ্টি হওক সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ ফালে।”
জুবিন গাৰ্গৰ সংগীত সেয়ে কেৱল সুৰ নহয়। তেওঁৰ সংগীত, চলচ্চিত্ৰ আৰু চিন্তাৰ মাজত আমি বিচাৰি পাওঁ অসম, মানুহ, সমতা, স্বকীয়তা, শান্তি, স্বাধীনতা, ন্যায় আৰু বিশ্বজনীনতাৰ এক অনন্য সমন্বয়। এজন শিল্পীৰ জীৱন শেষ হ’ব পাৰে, কিন্তু তেওঁ সমাজৰ চিন্তাত যি প্ৰশ্ন এৰি যায়, সেয়া বহুদিন জীয়াই থাকে। জুবিন গাৰ্গেও অসমীয়া সমাজৰ আগত তেনে বহু প্ৰশ্ন এৰি গৈছে—আমি নিজৰ পৰিচয় ৰক্ষা কৰি কিমান দূৰলৈ বিশ্বৰ সৈতে আগবাঢ়িব পাৰিম? আমি আধুনিক হ’বলৈ গৈ নিজৰ শিপা হেৰুৱাম নেকি? আৰু নিজৰ মাটিক ভাল পাইও আমি কিমান উদাৰভাৱে সমগ্ৰ পৃথিৱীখনক আঁকোৱালি ল’ব পাৰিম?
এই প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ বিচাৰি থকাৰ মাজতেই হয়তো জুবিন গাৰ্গৰ সৃষ্টিৰ প্ৰকৃত প্ৰাসংগিকতা সদায় জীয়াই থাকিব।
বনজিৎ শৰ্মা, সহকাৰী শিক্ষক, ঢেকীয়াজুলী
